UML چیست

UML چیست؟

یک زبان مدلسازی همه منظوره استاندارد زیرمجموعه مهندسی نرم‌افزار است که توسط Object management group ایجاد شد. در حال حاضر آخرین ورژن این زبان ویرایش 2.4.1 است که در سال ۲۰۰۷ مشخصات آن منتشر شد. پیش نویس خصوصیات و امکانات ویرایش 1 آن در سال 1997 به OMG ارائه شد. با استفاده از UML می‌توان تقریبا هر گونه برنامه کاربردی که ممکن است بر روی هر ترکیبی از سخت‌افزار، سیستم عامل، زبان برنامه نویسی و شبکه اجرا شود را الگوسازی نمود. طراحی بر پایه مفاهیم شی گرای باعث می‌شود که به طور پیش فرض با محیط‌ها و زبانهای برنامه نویسی شی گرا سازگاری و همخوانی کامل داشته باشد، با این حال می‌توان از آن به منظور مدلسازی برنامه‌های غیر شی گرا مانند برنامه‌هایی که با زبانهای بیسیک، کوبول نوشته می‌شوند نیز استفاده کرد. از ویژگیهای UML می توان به مواردی از جمله پشتیبانی از مفاهیم سطح بالای شی گرایی مثل Collaboration، Framework، Pattern و Component اشاره نمود. به همین صورت می توان گفت که UML با استفاده از یک سری مکانیزم های قابل گسترش این امکان را برایمان فراهم می آورد که بتوان زبانهای مدلسازی جدیدتری (با گسترش مفاهیم پایه ای موجود) ایجاد کرد.

نمودارهای UML

در این قسمت به معرفی برخی از نمودارهای UML می‌پردازیم:
نمودار کلاس (Class Diagram)
این نمودار، کلاس ها، واسط ها و همکاری و روابط بین آنها را نمایش می دهد. و نمودار اصلی و مرکزی UML می‌باشد. که بیان کننده ساختار ایستای سیستم نرم افزاری می باشد.
نمودار اشیاء (Object Diagram)
این نمودار، اشیاء سیستم و روابط بین آنها را نمایش می دهد. در واقع یک تصویر لحظه‌ای از نمودار کلاس می باشد.
نمودار موردکاربرد (Use case Diagram)
این نمودار، تعامل کاربران خارجی با سیستم را مدل کرده و از جهاتی مشابه نمودار سطح صفر DFD می باشد که جنبه های رفتاری سیستم را نشان می دهد. این نمودار نقطه‌ ورودی برای تمامی نمودارهای دیگری است که به تشریح نیازمندیها و معماری و پیاده سازی سیستم می پردازند.
نمودارهای تعامل (Interaction Diagram)
این نمودارها، بیان کننده تعامل هستند که شامل اشیاء مختلف است و نیز روابط بین آنها و همچنین پیغام هایی که بین آنها رد و بدل می شود. این نمودارها جنبه های پویای یک سیستم را مدل می کنند و خود بر دو نوع هستند: نمودار توالی (Sequence Diagram) که ترتیب زمانی تعامل ها را نشان می دهد و
نمودار همکاری (Collaboration Diagram) که تاکید بر نمایش ساختاری تعامل ها دارد.
نمودارحالت (State chart Diagram)
این نمودار، بیان کننده جنبه های رفتاری سیستم می باشد و در واقع توصیف رسمی یک کلاس بوده که شامل حالات، انتقال بین حالات، رخدادها و فعالیت ها می‌باشد. از این نمودارها برای نمایش دادن چرخه حیات اشیاء یک کلاس خاص نیز می توان استفاده کرد.
نمودار فعالیت (Activity Diagram)
این نمودار، نوع خاصی است از نمودار حالت، که انتقال جریان از یک فعالیت به فعالیت دیگر را نمایش می دهد. این نمودار جنبه های پویای یک سیستم را نمایش می دهد. در واقع حالات این نمودار، گام های ترتیبی انجام یک عمل را نمایش می دهند.
نمودار اجزاء(Component Diagram)
از جمله نمودارهای پیاده سازی می‌باشد و سازمان دهی و روابط بین مجموعه‌ای از اجزاء را نمایش می دهد. این نمودار، جنبه های ایستای پیاده سازی یک سیستم را مدل می کند.
نمودار به کارگیری(Deployment Diagram)
پیکربندی گره های پردازشی زمان اجرا را نمایش می دهد. که برای مدل کردن جنبه های ایستای به کارگیری یک معماری برای یک سیستم بکار می رود. همچنین نمایش دهنده اجزای استفاده شده زمان اجرا مثل کتابخانه های DLL، فایل‌های اجرایی، کدهای مبدا و روابط بین آنها می باشد. البته این نمودارها تمام نمودارهای UML نیستند بلکه با توجه به نیاز و با کمک ابزارهای Case می توان نمودارهای دیگری نیز تعریف و استفاده کرد.
UML یک زبان مدلسازی نسل سوم است و روشی باز برای توصیف ویژگی ها، نمایش گرافیکی، ساختن و مستندسازی اجزای یک سیستم نرم‌افزاری در حال توسعه می‌باشد. از یو ام‌ال برای فهمیدن، طراحی، مرور، پیکربندی، نگهداری و کنترل اطلاعات سیستم‌های نرم‌افزاری استفاده می‌شود.